Οι Πιερίδες Μούσες θα ερμήνευαν το καλύτερο τραγούδι τους με την έκδοση του λευκώματος «Κατερίνη - Το παραμύθι της πόλης» με φωτογραφίες του αείμνηστου Σάββα Τσιλιγκιρίδη (ΣαΤσι), το οποίο κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες στις εκδόσεις «temeteron» με συνοδευτικά κείμενα του Αντώνη Κάλφα. Στις 118 ασπρόμαυρες φωτογραφίες του λευκώματος -οι 95 αδημοσίευτες- αναδύεται η μεταπολεμική Κατερίνη, τοπία και άνθρωποι, όλα και όλοι υπό την σκέπη του Ολύμπου που αν δεν φαίνεται μπορεί κάποιος να τον φανταστεί χαμένο μέσα σε κινηματογραφικά σύννεφα.
Το αισθητικό αποτέλεσμα δύσκολα μεταφέρεται αφού κάθε φωτογραφία είναι φορτωμένη χιλιάδες λέξεις και αισθήσεις μιας εποχής που πέρασε ανεπιστρεπτί, αλλά υπήρξε, κι έπρεπε να βρεθεί στην Κατερίνη ο πρόσφυγας από τη Φάτσα του Πόντου για να διασώσει με μοναδική καλλιτεχνική μαεστρία τις ομορφιές του πρώιμου αστικού τοπίου και τα πάθια των καθημερινών ανθρώπων της στις καλλιέργειες της γης ή τα μηχανουργεία, τις αθλητικές επελάσεις και τις λαϊκές παρελάσεις. Ο Σπύρος Τσιλιγκιρίδης, γιος του ΣαΤσι, και εκδότης του λευκώματος διάλεξε τις φωτογραφίες αλλά και τον συγγραφέα των συνοδευτικών κειμένων Αντώνη Κάλφα, ποιητή και φιλίστορα, και διάλεξε καλά.
Η τεχνική του ΣαΤσι, η ματιά του στο τοπίο και τον άνθρωπο δείχνουν ότι βαδίζει καθαρά και σταθερά πάνω στα υφολογικά βήματα του Σπύρου Μελετζή ή του Τάκη Τλούπα. Στο λιτό εισαγωγικό κείμενο του Σάββα Τσιλιγκιρίδη, ο γιος του φωτογράφου σημειώνει πως «“Το παραμύθι της πόλης” επιχειρεί να μυήσει τον σύγχρονο Κατερινιώτη αλλά και κάθε φιλότεχνο στα μυστικά μιας αγροτικής πόλη της κεντρομακεδονικής ελληνικής περιφέρειας». Κι αυτό «όχι μόνο για την εποχή που χάθηκε οριστικά (καπνομάγαζα, ιδιωτικά και δημόσια κτίρια γειτονιές και επαγγέλματα) αλλά και για τη γοητεία που ασκεί πάνω μας το παρελθόν ώστε να αναδυθεί η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον».
Αυτή η ελπίδα είναι αρχικά τα κείμενα του Αντώνη Κάλφα, ο οποίος αποδεικνύει ότι η «άλλη Κατερίνη» είναι παρούσα. Τα κείμενα της μιας ή των δύο παραγράφων του Κάλφα δεν βουτάνε στιγμή σε λασπερό λυρισμό. Είναι ευθέως περιγραφικά και υποδόρια ερμηνευτικά, κάθε λέξη τους ευστοχεί μοναδικά, δείχνοντας πώς και με πόσο κόπο επιλέχθηκαν για να μην «ενοχλήσουν» το ασπρόμαυρο καρέ. Για παράδειγμα, ο σχολιασμός μιας φωτογραφίας στην οποία γηραιά κυρία προσφέρει στον φωτογραφικό φακό ένα πορτοκάλι ο Κάλφας σημειώνει «αν ήξερε -η γυναίκα- την περίπου συνομήλική της Ζωή Καρέλλη θα χάριζε στον φωτογράφο λίγους στίχους της ποιήτριας: “όταν μένεις βαρύθυμος/ σκέψου ένα πορτοκάλι/ Το βέβαιο, καθαρό του σχήμα/ τον πυκνό φλοιό, μα πιο πολύ/το ζωντανό του χρώμα, απερίσπαστο”».
Και το εισαγωγικό κείμενο του Κάλφα διαθέτει αυτές τις αρετές σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «πρόκειται για το σπάνιο φωτογραφικό υλικό του Σάββα Τσιλιγκιρίδη (1924-2004), του καλύτερου φωτογράφου της πόλης στον περασμένο αιώνα, εν πολλοίς αδημοσίευτο, αληθινός εικαστικός πλούτος, στον οποίο αποτυπώνεται ο ειδυλλιακός και απέριττος πολιτισμός της πόλης πριν από την επέλαση του μαζικού καταναλωτισμού και της πολυκατοικίας».
Παράλληλα «ο τίτλος “Το παραμύθι της πόλης” υπό τον οποίο στεγάζονται οι ανθρωπολογικής ωραιότητας όψεις της Κατερίνης έχει διπλό περιεχόμενο: από τη μια μεριά περιέχει τον φωτογραφικό μόχθο μισού αιώνα αλλά από την άλλη η ανάγνωσή αυτών των εικόνων μάς αναγκάζει να διαβάσουμε επαρκώς τον πολιτισμό της Κατερίνης σε όλη τη μεταπολεμική διαδρομή της (άνθρωποι, σπίτια, δρόμοι, καφενεία, δημοτικό πάρκο, καπνοκαλλιέργεια, πολιτιστική ζωή, θρησκευτικές αναπαραστάσεις, δημόσιοι χώροι) σε μια εποχή δηλαδή που οργανώνεται η πόλη και επιχειρεί να συστήσει στους πολίτες της το δικό της παραμύθι, τη δική της δηλαδή εκδοχή της συλλογικής μας περιπέτειας».
Ενότητες
Το λεύκωμα αναπτύσσεται σε τέσσερις ενότητες (Η γεωγραφία της πόλης: δρόμοι, γειτονιές και άνθρωποι, η κοινωνική και πολιτιστική ζωή, η πλατεία Ελευθερίας, η αγροτική ζωή) στις οποίες «αποδίδεται με μαεστρία ο κάματος των ανθρώπων της υπαίθρου, η κοινοτική τους οργάνωση, οι ιδιαιτερότητές τους, οι καθημερινές τους δραστηριότητες στο σπίτι και στη δουλειά.
Η έκδοση είναι αποδεικτικό υλικό ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που ανθίζουν και ομορφαίνουν με την δράση τους την ελληνική περιφέρεια αφού, αξίζει κι αυτό να σημειωθεί και υπογραμμιστεί, η έκδοση κατέστη εφικτή χάρη στην οικονομική συμβολή φίλων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου