Η Καθαρά Δευτέρα αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές ημέρες της ελληνικής παράδοσης και της Ορθόδοξης λατρευτικής ζωής.
Παρά το ότι η ονομασία της ακούγεται απλή, συχνά δημιουργεί σύγχυση: πρέπει να λέμε Καθαρή Δευτέρα ή Καθαρά Δευτέρα; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: η σωστή μορφή είναι “Καθαρά Δευτέρα”.
Γιατί λέγεται “Καθαρά” και όχι “Καθαρή”; Η λέξη καθαρά εδώ δεν λειτουργεί ως επίθετο που προσδιορίζει τη Δευτέρα. Δεν σημαίνει δηλαδή «η Δευτέρα που είναι καθαρή».
Αντίθετα, είναι επίρρημα που προσδιορίζει ολόκληρη τη φράση και δηλώνει τον τρόπο με τον οποίο εισέρχεται ο πιστός στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή: καθαρά, δηλαδή με πνευματική και σωματική κάθαρση.
Με άλλα λόγια, η φράση σημαίνει: «Η Δευτέρα κατά την οποία ο πιστός καλείται να μπει στην περίοδο της νηστείας καθαρά». Γι’ αυτό και η Εκκλησία, η επίσημη γραμματεία και η παράδοση χρησιμοποιούν σταθερά τη μορφή Καθαρά Δευτέρα.
Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι ημέρα: κάθαρσης, συγχώρεσης, νηστείας, προετοιμασίας για το Πάσχα.
Η έννοια της «καθαρότητας» δεν αφορά την καθαριότητα του χώρου ή του σώματος, αλλά την εσωτερική ανανέωση. Γι’ αυτό και το επίρρημα «καθαρά» αποδίδει ακριβώς αυτή τη διάθεση: μια αρχή που γίνεται με καθαρή καρδιά και πνεύμα.
Παράλληλα με τη θρησκευτική σημασία, η Καθαρά Δευτέρα έχει ενσωματωθεί βαθιά στην ελληνική λαϊκή κουλτούρα. Το σαρακοστιανό τραπέζι, ο χαρταετός, οι εκδρομές και τα έθιμα της υπαίθρου συνθέτουν μια ημέρα χαράς και συλλογικότητας.
Ακόμη και σε αυτό το πλαίσιο, η ονομασία παραμένει η ίδια: Καθαρά Δευτέρα, όπως έχει καθιερωθεί εδώ και αιώνες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου