Υπερβολικά πρόστιμα για μηδενικές δηλώσεις: Έρχεται νομοθετική ρύθμιση

Η Επιτροπή των Κοινωνικών Φορέων στο Υπ. Οικ. ζητεί την πλήρη αποδοχή της τροπολογίας που έχει καταθέσει για τα αυστηρά πρόστιμα του άρθρου 53 του νέου ΚΦΔ για εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, η Επιτροπή των Φορέων της Αγοράς στο Υπ. Οικ. στα πλαίσια του έργου της, ως γέφυρας επικοινωνίας και διαβούλευσης έχει από τον Νοέμβριο 2025, υποβάλει υπόμνημα προς τον Υπουργό και υφυπουργό Οικονομικών και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ με την αναγκαία τροπολογία για το επίμαχο άρθρο 53 του ΚΦΔ- Ν. 5104/2024, που εισήγαγε αυστηρά πρόστιμα (250 ευρώ /500 ευρώ) σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς των 100 ευρώ και σε ειδικές περιπτώσεις μηδέν, που προέβλεπαν για τις ίδιες περιπτώσεις οι νόμοι ν. 4174/2013 και ν. 4987/2022 στο άρθρο 54 για εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων και ΦΠΑ από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου, ή υποβάλλονται τέτοιες δηλώσεις για τις οποίες δεν προβλέπεται υποχρέωση και μάλιστα αναδρομικά, γεγονός, που αντιστέκεται στην αρχή της αναλογικότητας και της ασφάλειας δικαίου.

Πρόκειται για ένα φλέγον ζήτημα, το οποίο σε εφαρμογή των διατάξεων επανακωδικοποίησης του ΚΦΔ, με το Νόμο 5104/2024, σε συνδυασμό με την ερμηνεία τους όσον αφορά τις διαδικαστικές παραβάσεις που προβλέπει το άρθρο 53, από την ΑΑΔΕ με την Εγκύκλιο Ε.2059/2025, έχει οδηγήσει σε αντιδικίες μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων με τη Φορολογική Διοίκηση.

Οι αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες κοινοποιούν τα εν λόγω πρόστιμα, με συνέπεια οι επιχειρήσεις να υποβάλλονται σε άσκοπες και περιττές δαπάνες για να βρουν έννομη προστασία ασκώντας τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα με υποχρεωτική προτεραιότητα στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), μη μπορώντας μεταξύ άλλων να έχουν φορολογική ενημερότητα για την ομαλή λειτουργία τους.

Σύμφωνα και με την αρθρογραφία του Taxheaven οι εν λόγω διατάξεις χαρακτηρίζονται από «αδόκιμη διατύπωση νομοτεχνικά», σε σχέση με το αντίστοιχο άρθρο 54 του προ ισχύσαντος ΚΦΔ καθώς δεν ξεκαθαρίζουν επαρκώς τη σχέση μεταξύ υπόχρεων σε βιβλία και μη υπόχρεων σε βιβλία.

Η αφετηρία αυτή, προδήλως δυσχεραίνει και αφήνει περιθώριο διαφοροποιημένων ερμηνειών, με έντονη κριτική κατά πόσο η διοίκηση ερμήνευσε διασταλτικά το νόμο και δη επι το αυστηρότερο έστω και αν αυτός πάσχει, γεγονός που δεν βρίσκει πλήρη νομοθετική ενίσχυση με τις θεμελιώδεις αρχές δικαίου και την πάγια νομολογία του ΣτΕ

Σύμφωνα με τις απόψεις της Επιτροπής των Φορέων της Αγοράς, η ερμηνεία της Φορολογικής Διοίκησης είναι πάντοτε σεβαστή και ευπρόσδεκτη, ωστόσο δεν μπορεί να εισάγει νέες ρυθμίσεις που υπερβαίνουν το νόμο και οσάκις αυτός πάσχει από «κακή» νομοτεχνική διατύπωση, οφείλει η πολιτεία να τον διορθώνει.

Δηλαδή ίσχυε μια πάγια πρακτική για δηλώσεις που, με τη φύση τους, δεν επιβαρύνουν τον φορολογούμενο με φόρο, ούτε ζημιώνεται το κράτος.

Επιπρόσθετα στο υπόμνημα οι Φορείς της Αγοράς σημειώνουν ότι επιθυμία όλων μας είναι να υπάρξει νομοθετική σαφήνεια στα σημεία που αφορούν τα εν λόγω άδικα και άσκοπα πρόστιμα και εν κατακλείδι ζητούμενα είναι να λάβουμε υπόψη και το παράγγελμα του νομοθέτη, επί του νόμου 5104/2024 για «Δικαιότερη αντιμετώπιση των φορολογουμένων και ενίσχυση της αγοράς».

Όπως επίσης ζητούμενα είναι η διασφάλιση της δικαιοσύνης και της αναλογικότητας, της προβλεψιμότητας και η αποφυγή υπέρμετρων, αναδρομικών ή ασαφώς αιτιολογημένων επιβαρύνσεων για τη φορολογούμενη επιχείρηση.

Επί πλέον η Επιτροπή στην διατύπωση της τροπολογίας, έχει συμπεριλάβει και το γνωστό θέμα της επέκτασης της ισχύουσας διάταξης (παρ. 7 του άρθρου 53 του ΚΦΔ), ώστε να ισχύει η λύση που έδωσε η κυβέρνηση, με το όριο των 100 ευρώ στο φόρο εισοδήματος και για εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων.

Εν όψει της ρύθμισης που έρχεται, η Επιτροπή συνεδρίασε επειγόντως και ζητεί να γίνει δεκτή σε όλα τα σημεία η τροπολογία που έχει καταθέσει (06.11.2025).

Προς αυτή την κατεύθυνση εκτιμάται ότι το υπ. Οικονομικών και η ΑΑΔΕ θα επανεξετάσουν επί το ορθότερο τις εν λόγω διατάξεις και συνεπώς την ανάγκη τροποποίησης της εγκυκλίου, με στόχο να κατοχυρωθεί η προστασία του φορολογουμένου και να περιοριστεί η δυνατότητα υπέρμετρων προστίμων.

ΠΗΓΗ