Συχνά επικρατεί η αντίληψη πως η διάγνωση των κοινωνικών μεταβολών αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των κοινωνιολόγων ή των πολιτικών αναλυτών. Εντούτοις, η πλέον αμείλικτη καταγραφή της πραγματικότητας συντελείται συχνά πίσω από τα γραφεία των οικονομικών συμβούλων και των λογιστών. Εκεί, η ψυχρή γλώσσα των αριθμών και των διοικητικών πράξεων αποκαλύπτει τάσεις πολύ πριν αυτές καταστούν αντικείμενο στατιστικής μελέτης.
Η πρόσφατη εμπειρία καταδεικνύει μια ανησυχητική επιτάχυνση: η διεκπεραίωση δεκαοκτώ αιτημάτων αλλαγής φορολογικής κατοικίας μέσα σε ένα περιορισμένο διάστημα οκτώ μηνών, από ένα και μόνο λογιστικό γραφείο, δεν συνιστά απλώς μια διοικητική διαδικασία. Αποτελεί το τεκμήριο μιας μαζικής μετοικεσίας που εξελίσσεται κάτω από το ραντάρ της δημόσιας συζήτησης.
Η Κοινωνική Σύνθεση του Νέου Μεταναστευτικού Ρεύματος
Το φαινόμενο του brain drain έχει αναλυθεί εκτενώς, εστιάζοντας κυρίως στο επιστημονικό προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης. Ωστόσο, η τρέχουσα δυναμική της εξόδου παρουσιάζει ποιοτικά χαρακτηριστικά πολύ διαφορετικά. Η νέα γενιά μεταναστών δεν απαρτίζεται πλέον αποκλειστικά από ακαδημαϊκούς, αλλά από τη βάση της παραγωγικής πυραμίδας: νέους ανθρώπους που δραστηριοποιούνταν στον επισιτισμό και τον τουρισμό
Αυτή η μετατόπιση του εργατικού δυναμικού προς τις αγορές της υπόλοιπης Ευρώπης σηματοδοτεί την αποδόμηση της ραχοκοκαλιάς της ελληνικής οικονομίας. Η φυγή αυτή δεν υποκινείται από την αναζήτηση επαγγελματικής καταξίωσης σε ερευνητικά κέντρα, αλλά από την επιτακτική ανάγκη για ένα βιώσιμο και υγιές εργασιακό περιβάλλον.
Η Αναζήτηση Εργασιακής Αξιοπρέπειας ως Κίνητρο
Η συστηματική ανατροφοδότηση από τους αποδημούντες συγκλίνει σε μια κοινή διαπίστωση: η εγκατάσταση στο εξωτερικό δεν ερμηνεύεται ως μια τυχοδιωκτική επιλογή, αλλά ως μια πράξη «διάσωσης» της προσωπικής υγείας και αξιοπρέπειας. Ο εγχώριος τουριστικός κλάδος, παρά τη συμβολή του στο ΑΕΠ, φαίνεται να έχει εγκλωβιστεί σε ένα μοντέλο που χαρακτηρίζεται από εργασιακή εξάντληση, εποχική αβεβαιότητα και δυσαναλογία μεταξύ μόχθου και ανταμοιβής.
Αντιθέτως, τα ευρωπαϊκά εργασιακά πρότυπα προσφέρουν τη θεσμική θωράκιση και την προβλεψιμότητα που απουσιάζουν από την ελληνική πραγματικότητα. Η ικανοποίηση που
εκφράζουν οι εργαζόμενοι αυτοί μετά τη μετεγκατάστασή τους αποτελεί τον πιο αιχμηρό δείκτη αποτυχίας του υφιστάμενου εγχώριου μοντέλου.
Το Παράδοξο της «Επιτυχίας» και η Εξαγωγή Ανθρώπινου Κεφαλαίου
Είναι οξύμωρο να προβάλλεται ως εθνικό επίτευγμα η αύξηση των τουριστικών μεγεθών, όταν την ίδια στιγμή η χώρα αδυνατεί να συγκρατήσει το έμψυχο δυναμικό που υποστηρίζει το προϊόν αυτό. Η μετατροπή της Ελλάδας σε «φυτώριο» εργαζομένων που προορίζονται για την ενίσχυση των οικονομιών της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης συνιστά δομική στρέβλωση. Η απώλεια αυτών των ανθρώπων δεν μεταφράζεται μόνο σε μείωση των φορολογικών εσόδων, αλλά και σε μια βαθιά δημογραφική και κοινωνική αλλοίωση των τοπικών κοινωνιών.
Το υποτιθέμενο success story της οικονομικής ανάκαμψης οφείλει να αναμετρηθεί με την πραγματικότητα των άδειων θέσεων εργασίας και των αιτήσεων μεταφοράς φορολογικής έδρας.
Συμπερασματικές Επισημάνσεις: Η Ανάγκη Δομικής Αναθεώρησης
Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί κάτι περισσότερο από απλές μισθολογικές διορθώσεις. Επιβάλλεται μια ριζική αναθεώρηση της επιχειρηματικής κουλτούρας, με έμφαση στον σεβασμό των εργασιακών δικαιωμάτων και τη δημιουργία προοπτικών μακροχρόνιας εξέλιξης. Η υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών, όπως αυτές που προωθούνται μέσω ευρωπαϊκών θεσμών θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για έναν υγιή ανταγωνισμό. Εάν η πολιτεία και οι επιχειρηματικοί φορείς δεν αντιληφθούν εγκαίρως πως το εργατικό δυναμικό δεν αποτελεί αναλώσιμο πόρο αλλά το πολυτιμότερο κεφάλαιο της χώρας, η σιωπηλή έξοδος θα μετατραπεί σύντομα σε μια μη αναστρέψιμη οικονομική κατάσταση.
του Μιχάλη Μυρτάκη, οικονομολόγος – λογιστής στο Ηράκλειο Κρήτης
.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου