Ένα φάντασμα πλανιέται στις αίθουσες εκδηλώσεων στις περιφέρειες της χώρας κι όπου αλλού διεξάγονται συζητήσεις για τις ωφέλειες του ΕΣΠΑ, λίγο πριν από την εκπνοή της προγραμματικής περιόδου 2021-2027 ή όπου είναι σε εξέλιξη συνεδριάσεις των Επιτροπών Παρακολούθησης για την πορεία των προγραμμάτων.
Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες κάνουν ότι δεν βλέπουν το φάντασμα, αλλά αυτό είναι εκεί για να θυμίζει ότι μπορεί να μην υπάρξουν περιφερειακά προγράμματα στη νέα προγραμματική περίοδο που ξεκινά το 2028 και ολοκληρώνεται το 2034.
Κι αυτό σημαίνει ότι εκτός από τη μείωση των πόρων για τις πολιτικές συνοχής, όπως προβλέπεται από το σχέδιο του πολυετούς προϋπολογισμού της Ε.Ε., υπέρ της πολεμικής βιομηχανίας, θα καταργηθούν και τα κανάλια κατανομής κονδυλιών στις περιφέρειες της Ε.Ε.
«Μπορεί να μην έχουμε καν περιφερειακό πρόγραμμα την επόμενη περίοδο και τότε δεν θα έχει νόημα να έχουμε περιφέρειες και περιφερειάρχη», ανέφερε χαρακτηριστικά σε πρόσφατη συνέντευξή του στον «Πολίτη», ο προϊστάμενος της ενδιάμεσης διαχειριστικής Αρχής του προγράμματος για το Βόρειο Αιγαίο, Γιώργος Πλακωτάρης.
«Αυτό θα είναι απόφαση της κυβέρνησης και αφορά εθνική πολιτική. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η ενδιάμεση διαχειριστική αρχή», πρόσθεσε, «βρίσκεται σε φάση σχεδιασμού της νέας περιόδου κάνοντας συναντήσεις με τους δικαιούχους και τους φορείς». Αλλά, όπως είπε, «το τεράστιο στοίχημα είναι εάν θα έχουμε περιφερειακά προγράμματα. Μπορεί και να μην έχουμε».
Ο κ. Πλακωτάρης εκφράζει την αγωνία του δικαίως για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η οποία, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που παρουσίασε στη Χίο, στις 11 Ιουνίου σε τεχνική συνάντηση της Διαχειριστικής Αρχής, παρουσία και αξιωματούχων της Ε.Ε., αν και κατατάσσεται πανελλαδικά πρώτη στις εντάξεις έργων του ΕΣΠΑ, παραμένει τελευταία στην υλοποίησή τους.
Θα έχουμε περιφερειακά προγράμματα μέσω των οποίων υλοποιείται το μεγαλύτερο κομμάτι των πολιτικών συνοχής με τη νέα μεθοδολογία που προτείνει ο νέος Κανονισμός της Ε.Ε. ώστε η κατανομή πόρων σε επίπεδο κρατών-μελών να γίνει με το μοντέλο Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης; Και τι θα γίνει με τις μεγάλες καθυστερήσεις υλοποίησης των έργων του ΕΣΠΑ, έναν χρόνο πριν από τη λήξη του;
Eρώτημα ιδιαίτερα κρίσιμο για τη νησιωτική Ελλάδα εάν αναλογιστεί κανείς ότι ύστερα από τόσα ΕΣΠΑ η Αλόννησος και η Τήνος τίθενται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης για το επόμενο τρίμηνο σε ό,τι αφορά τη λειψυδρία, ξεκλειδώνοντας ειδικές χρηματοδοτήσεις και fast track διαδικασίες για την ενίσχυση του δικτύου ύδρευσης.
Στη σημασία που έχουν τα περιφερειακά προγράμματα για τις πολιτικές κοινωνικής συνοχής στη νησιωτική αλλά και την ορεινή Ελλάδα, με αφορμή τη λειψυδρία στα δύο νησιά, αναφέρθηκε την Τετάρτη 17/6 και η γ.γ. ΕΣΠΑ, Βασιλική Παντελοπούλου, κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον γενικό διευθυντή περιφερειακής και αστικής πολιτικής της Ε.Ε., Ντε Μικέλις, στη διημερίδα για το ΕΣΠΑ που ολοκληρώθηκε χθες στην Κατερίνη.
Η κ. Παντελοπούλου τόνισε ότι «ο πυλώνας της ανταγωνιστικότητας, η οποία προτάσσεται ιεραρχικά στις νέες χρηματοδοτικές αρχές του πολυετούς προϋπολογισμού, δεν λειτουργεί αντίθετα με την πολιτική συνοχής», απέφυγε, ωστόσο, να δώσει μια σαφή απάντηση για το μέλλον και τη διαδικασία διαμόρφωσης των περιφερειακών προγραμμάτων. «Θα έχουμε και περιφερειακά και εθνικά σχέδια», είπε παραπέμποντας για περισσότερα στις 9 Ιουλίου, στην ειδική ημερίδα διαβούλευσης με θέμα το ΕΣΠΑ της επόμενης προγραμματικής περιόδου 2028-2034.
Υπενθυμίζεται ότι το σχέδιο της Επιτροπής προβλέπει μεταφορά και σύμπτυξη των περίπου 500 περιφερειακών προγραμμάτων σε 27 εθνικά σχέδια, όσα δηλαδή και τα κράτη-μέλη, με οριζόντιες παρεμβάσεις που θα λειτουργούν με τη λογική του επιτελικού κράτους και θα εξαρτώνται αποκλειστικά από τις αποφάσεις και τη θέληση των εθνικών κυβερνήσεων.
Ένα απόλυτα συγκεντρωτικό μοντέλο που θα καθιστά τις περιφέρειες (που σήμερα διαχειρίζονται πάνω από 8 δισ. ευρώ του ΕΣΠΑ) ακόμη και για τα αιτήματα μικρών επενδύσεων (όπως π.χ. μπορεί να είναι η κάλυψη ενός ιατρικού μηχανήματος σε ένα περιφερειακό νοσοκομείο) επαίτη της εκάστοτε κυβέρνησης.
«Δεδομένου δε ότι η χρηματοδοτική περίοδος υπερβαίνει τον δημοκρατικό εκλογικό κύκλο κάθε κράτους-μέλος, μεταρρυθμίσεις που έχουν επιλεγεί από κάποια κυβέρνηση είναι δυνατόν να μη γίνονται αποδεκτές από την επόμενη», σημειώνει σε ανάλυση του το Ινστιτούτο εναλλακτικών πολιτικών ΕΝΑ, προσθέτοντας και το ερώτημα για το εάν θα είναι εφικτή και η αναθεώρηση των εθνικών σχεδίων με δεδομένο ότι οι διαδικασίες είναι πάντα χρονοβόρες και οι αλλαγές αυξάνουν το διοικητικό βάρος.
Θα έχουμε λοιπόν περιφερειακά προγράμματα με ένα μοντέλο αποκλειστικής διαχείρισης από την εκάστοτε κυβέρνηση; Ήδη προχθές, στη διημερίδα της Κατερίνης, η περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Αθηνά Αθανασιάδου-Αηδονά, ήταν σαφής: «Θα πρέπει να υπάρξουν περιφερειακά προγράμματα και στην επόμενη προγραμματική περίοδο», είπε. « Οι περιφέρειες έχουν αποδείξει στην πράξη ότι μπορούμε να συμβάλουμε αποφασιστικά στην πλήρη απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων και στη μετουσίωσή τους σε όλη την επικράτεια. Η κατάκτηση αυτή θέλουμε να συνεχιστεί προς όφελος όλων των τοπικών κοινωνιών».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου