Σε νέα τροχιά ανόδου κινούνται οι διεθνείς τιμές της ενέργειας, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για την επιστροφή ενός ισχυρού ενεργειακού πληθωρισμού. Το πετρέλαιο Brent έκλεισε την εβδομάδα λίγο πάνω από τα 96 δολάρια το βαρέλι, έχοντας στη διάρκειά της προσεγγίσει ακόμη και το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων. Σε εβδομαδιαία βάση κατέγραψε άνοδο 9,77%, ενώ σε μηνιαία η αύξηση ξεπερνά το 28%.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στην αγορά φυσικού αερίου. Το συμβόλαιο αναφοράς TTF έκλεισε στα 62,84 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), σημειώνοντας εβδομαδιαία άνοδο 8,47%, ενώ σε σχέση με έναν μήνα πριν η αύξηση αγγίζει το 30,05%.
Η δυναμική αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι το ενεργειακό κόστος επιστρέφει ως ο βασικός μοχλός αναζωπύρωσης του πληθωρισμού, σε μια περίοδο που οι οικονομίες προσπαθούν ακόμη να αφήσουν πίσω τους την κρίση των προηγούμενων ετών.
Οι αγορές προεξοφλούν νέο ενεργειακό σοκ
Στο μεταξύ, οι διεθνείς αγορές έχουν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν ένα νέο κύμα ενεργειακών πιέσεων, ειδικά στο φόντο της συνεχιζόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και, στα καθ’ ημάς, εν όψει της προσπάθειας της ΕΕ να «κλειδώσει» ενεργειακά αποθέματα αερίου για τον επερχόμενο χειμώνα.
Ουσιαστικά, το ενδεχόμενο επιστροφής ενός έντονου ενεργειακού πληθωρισμού επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς η νέα άνοδος του πετρελαίου αναθερμαίνει τις πληθωριστικές προσδοκίες. Παράλληλα, ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι οι κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να διατηρήσουν τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ή ακόμη και να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις, κάτι που όμως επηρεάζει συνολικά την προσπάθεια ανάπτυξης της κάθε οικονομίας
Νέα πίεση στην Ελλάδα
Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα, η άνοδος του ενεργειακού κόστους επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων στήριξης. Οι τιμές των καυσίμων πλησιάζουν εκ νέου τα 2 ευρώ το λίτρο. Σύμφωνα με τα στοιχεία τιμοληψίας της 23ης Ιουλίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης διαμορφώθηκε στα 1,996 ευρώ ανά λίτρο και του πετρελαίου κίνησης στα 1,998 ευρώ, ενώ σε πολλές νησιωτικές περιοχές οι τιμές είναι ακόμη υψηλότερες, ξεπερνώντας κατά περίπου 20 λεπτά ανά λίτρο τον εθνικό μέσο όρο.
Παράλληλα, η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, παρά την πτώση της τιμής στην Αγορά της Επόμενης Ημέρας για σήμερα, Σάββατο, κατά 36,44%, στα 79,36 ευρώ/MWh, λόγω των ανέμων που έφεραν το «πράσινο» ρεύμα να εισφέρει κατά 60% στο εθνικό μείγμα, καταγράφει άνοδο περίπου 20% τον Ιούλιο σε σχέση με τον Ιούνιο, δημιουργώντας νέες ανησυχίες για το κόστος που θα κληθούν να καλύψουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στο τραπέζι νέα μέτρα στήριξης
Η κυβέρνηση εξετάζει ήδη παρεμβάσεις για τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις νέες ανατιμήσεις. Μεταξύ των σεναρίων που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η επαναφορά της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, καθώς η αύξηση του κόστους του ντίζελ μεταφέρεται μέσω των μεταφορών και της παραγωγής σε ολόκληρη την οικονομία, επηρεάζοντας τελικά τις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Παράλληλα, εξετάζονται νέες παρεμβάσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, κυρίως στα κυμαινόμενα τιμολόγια. Το εύρος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι πάροχοι θα απορροφήσουν μέρος των αυξήσεων, περιορίζοντας τις επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές.
Η συμφωνία για φρένο στις τιμές
Στο μεταξύ, από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου ξεκινά η υποβολή των δεσμευτικών προτάσεων των επιχειρήσεων για τη συμμετοχή τους στην Εθνική Πρωτοβουλία αποκλιμάκωσης των τιμών, η οποία προβλέπει μειώσεις 5%-20% σε βασικά προϊόντα στα ράφια των σούπερ μάρκετ από τις 31 Αυγούστου.
Με βάση τα όσα έχει αναφέρει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), οι επιχειρήσεις θα πρέπει να καταθέσουν τις προτάσεις τους ανά κωδικό προϊόντος (barcode), οι οποίες θα αξιολογηθούν στις 28 Ιουλίου, ενώ στις 29 Ιουλίου θα γνωστοποιηθούν στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ οι κωδικοί που θα ενταχθούν στην πρωτοβουλία. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις 3 Αυγούστου με την υποβολή των τελικών προτάσεων.
Όπως είναι γνωστό, η πρωτοβουλία στοχεύει στο να υπάρξουν μειώσεις στις τιμές ραφιού και όχι προσφορές ή άλλες προωθητικές ενέργειες, ενώ ως τιμή αναφοράς θα ληφθεί η κανονική τιμή κάθε προϊόντος στις 27 Αυγούστου. Η εφαρμογή του προγράμματος θα ξεκινήσει στις 31 Αυγούστου και θα διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Υπενθυμίζεται ότι η πρωτοβουλία ξεκίνησε με σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στα τέλη Ιουνίου και εξειδικεύτηκε σε νέα σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο με τη συμμετοχή εκπροσώπων της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Η ενέργεια παραμένει βαρίδι για τα νοικοκυριά
Το ενεργειακό κόστος, πάντως, εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πηγές πίεσης για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τη νέα έρευνα της Pulse RC για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, σε δείγμα 832 ενηλίκων κατοίκων της Αττικής, το 63% των πολιτών θεωρεί ότι η ακρίβεια στα τρόφιμα και τα βασικά αγαθά αποτελεί το μεγαλύτερο οικονομικό πρόβλημα, ενώ το 23% αναδεικνύει ως βασική ανησυχία το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, καυσίμων και θέρμανσης.
Η συνολική εικόνα παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυμένη, καθώς το 83% χαρακτηρίζει την ακρίβεια αρκετά ή πολύ σημαντικό πρόβλημα, ενώ το 61% δηλώνει απαισιόδοξο για την πορεία της οικονομίας τους επόμενους μήνες.
Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται και στον προγραμματισμό των θερινών διακοπών. Ένας στους τέσσερις πολίτες δεν θα ταξιδέψει φέτος, ενώ το 26% θα περιορίσει τη διάρκειά τους. Για όσους αλλάζουν τα σχέδιά τους, οι οικονομικές δυσκολίες αποτελούν τον κυριότερο λόγο, συγκεντρώνοντας το 66% των απαντήσεων.
Η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις
Τούτων δοθέντων, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι, παρά τη μεγάλη μεταβλητότητα στις ενεργειακές αγορές, οι εξελίξεις παραμένουν προς το παρόν εντός των προβλέψεων που είχαν διατυπωθεί τον Ιούνιο. Ωστόσο, οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό παραμένουν αυξημένοι.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων κινήσεων στη νομισματική πολιτική, ακόμη και αύξησης των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, εφόσον οι συνθήκες το επιβάλουν. Όπως επισήμανε, το ενεργειακό σοκ εξακολουθεί να επιβαρύνει την οικονομία, ενώ οι δευτερογενείς επιπτώσεις του δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις τιμές.
Η ίδια εκτίμησε ότι ο πληθωρισμός ενδέχεται να παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% ακόμη και κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027, υπογραμμίζοντας ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή θα συνεχίσουν να αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για την πορεία των τιμών της ενέργειας και, κατ’ επέκταση, του πληθωρισμού.
Παρά τη διατήρηση των επιτοκίων αμετάβλητων στην τελευταία συνεδρίαση, η ΕΚΤ ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει να αξιολογεί τα οικονομικά δεδομένα σε κάθε συνεδρίαση, διατηρώντας ευελιξία απέναντι στις εξελίξεις στις αγορές ενέργειας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου