Φόρος δωρεάς σε μεταφορά σημαντικού ποσού μεταξύ φίλων και παρά την αυθημερόν επιστροφή του

 

 Η φορολογική υποχρέωση για μια δωρεά γεννιέται τη στιγμή της πίστωσης των χρημάτων στον τραπεζικό λογαριασμό του παραλήπτη. Από τη στιγμή που τα χρήματα εμφανιστούν στον λογαριασμό, η φορολογική οφειλή έχει ήδη δημιουργηθεί οριστικά και αμετάκλητα για την εφορία. Η απόφαση 1544/2026 ξεκαθαρίζει τι ισχύει όταν μεταφέρονται χρήματα μεταξύ φίλων και επιστρέφονται την ίδιαμέρα. Συγκεκριμένα, η απόφαση αφορά τη φορολογική μεταχείριση τραπεζικής μεταφοράς χρηματικού ποσού μεταξύ δύο φίλων, η οποία άλλαξε μέσα στην ίδια μέρα. Το βασικό ζήτημα που κλήθηκε να εξετάσει η ΔΕΔ ήταν αν η αυθημερόν επιστροφή των χρημάτων ακύρωνε τη φορολογική υποχρέωση που είχε ήδη δημιουργηθεί από την αρχική μεταφορά ή αν η συναλλαγή εξακολουθούσε να θεωρείται δωρεά. Παράλληλα, εξετάστηκε αν ο ισχυρισμός της λήπτριας ότι ενήργησε λόγω πλάνης μπορούσε να οδηγήσει σε διοικητική ακύρωση του φόρου.
Το ιστορικό της υπόθεσης


Στις 19 Νοεμβρίου 2025 μεταφέρθηκε ποσό 51.801 ευρώ από τραπεζικό λογαριασμό στην Τράπεζα Πειραιώς σε λογαριασμό της προσφεύγουσας. Η μεταφορά πραγματοποιήθηκε στις 08.47 και δηλώθηκε μέσω της εφαρμογής myProperty ως δωρεά χρηματικού ποσού. Από την εκκαθάριση της δήλωσης προέκυψε σημαντικός φόρος δωρεάς, επειδή μεταξύ των εμπλεκομένων δεν υπήρχε συγγενική σχέση. Αργότερα, στις 13.51 της ίδιας ημέρας, το σύνολο των χρημάτων επιστράφηκε σε λογαριασμό που τηρούσε η φίλη της προσφεύγουσας μαζί με τον σύζυγό της.


Η προσφεύγουσα υποστήριξε ότι η μεταφορά έγινε από παραδρομή και εξαιτίας λανθασμένης συνεννόησης με τον τραπεζικό υπάλληλο. Κατά τους ισχυρισμούς της, η πραγματική πρόθεση των δύο γυναικών δεν ήταν να πραγματοποιηθεί δωρεά, αλλά να ενημερωθούν για τη δυνατότητα προσθήκης της ως συνδικαιούχου στον τραπεζικό λογαριασμό της φίλης της, με όρο ότι μετά τον θάνατο οποιασδήποτε δικαιούχου η κατάθεση θα περιερχόταν στις επιζώσες. Επικαλέστηκε επίσης γλωσσικέςδυσκολίες, καθώς και οι δύο ήταν αλλοδαπές και τα ελληνικά δεν αποτελούσαν τη μητρική τους γλώσσα.

Ωστόσο το περιεχόμενο προηγούμενου αιτήματος που είχε υποβάλει στη ΔΟΥ παρουσίαζε διαφορετική εικόνα. Στο αίτημα αυτό η ίδια ανέφερε ότι, έχοντας πληρεξούσιο από τη φίλη της, πήγε στην τράπεζα "για να κάνει μια δωρεά προς τον εαυτό της". Δήλωσε ακόμα ότι είχε ενημερωθεί από τραπεζικό υπάλληλο πως η φορολογική επιβάρυνση θα ανερχόταν περίπου μέχρι τα 2.000 ευρώ. Όταν μετά την υποβολή της δήλωσης διαπίστωσε ότι ο φόρος ήταν περίπου 20.000 ευρώ, επέστρεψε αμέσως στην τράπεζα και ζήτησε την ακύρωση της συναλλαγής.

Η επιχειρηματολογία

Η ΔΕΔ στηρίχθηκε κατ’ αρχάς στις διατάξεις του Αστικού Κώδικα για τη δωρεά. Σύμφωνα με το άρθρο 496 ΑΚ, δωρεά υπάρχει όταν παρέχεται σε κάποιον περιουσιακό αντικείμενο χωρίς αντάλλαγμα, κατόπιν συμφωνίας των μερών. Εάν για δωρεά κινητού πράγματος δεν συνταχθεί συμβολαιογραφικό έγγραφο, η δωρεά ισχυροποιείται με την παράδοση του πράγματος στον δωρεοδόχο. Στην περίπτωση χρημάτων, η τραπεζική πίστωση του λογαριασμού του λήπτη θεωρήθηκε ως παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς.




Αντίστοιχα, ο Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας προβλέπει ότι, όταν μεταβιβάζεται κινητό περιουσιακό στοιχείο χωρίς συμβόλαιο, η φορολογική υποχρέωση γεννιέται κατά τον χρόνο της παράδοσής του. Επομένως, κρίσιμος χρόνος ήταν η στιγμή κατά την οποία το ποσό των 51.801 ευρώ πιστώθηκε στον λογαριασμό της προσφεύγουσας. Η μεταγενέστερη επιστροφή του ποσού δεν μπορούσε από μόνη της να αναιρέσει αναδρομικά τη φορολογική υποχρέωση που είχε ήδη γεννηθεί με την ολοκλήρωση της αρχικής μεταφοράς.




Η ΔΕΔ επισήμανε ακόμα ότι ο νόμος ρυθμίζει ειδικά την ανάκληση δωρεάς με συμφωνία των μερών. Όταν η δωρεά ανακαλείται εντός πενταετίας, η επιστροφή του αντικειμένου στον αρχικό δωρητή δεν φορολογείται ως νέα δωρεά από τον πρώην δωρεοδόχο. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι διαγράφεται ο φόρος της αρχικής δωρεάς. Η αρχική μεταβίβαση εξακολουθεί να φορολογείται κανονικά, ακόμα και αν το αντικείμενο επιστραφεί αυθημερόν. Συνεπώς, η επιστροφή των χρημάτων απέτρεψε μόνο την επιβολή δεύτερου φόρου για την αντίστροφη μεταφορά.




Ως προς την επίκληση πλάνης, η ΔΕΔ αναφέρθηκε στα άρθρα 140, 141 και 154 ΑΚ. Όποιος προβαίνει σε δικαιοπραξία επειδή η δήλωσή του, λόγω ουσιώδους πλάνης, δεν συμφωνεί με την πραγματική του βούληση, έχει δικαίωμα να ζητήσει την ακύρωσή της. Η ακύρωση, όμως, δεν επέρχεται αυτομάτως, ούτε με απλή δήλωση προς τη φορολογική αρχή. Απαιτείται δικαστική απόφαση. Επομένως, η ΔΟΥ και η ΔΕΔ δεν μπορούσαν να θεωρήσουν τη δωρεά ανύπαρκτη μόνο βάσει της δήλωσης της προσφεύγουσας ότι είχε παρανοήσει τη φύση ή τις φορολογικές συνέπειες της συναλλαγής.

Παράλληλα, κρίθηκε ότι δεν αποδείχθηκε "πρόδηλη έλλειψη φορολογικής υποχρέωσης", η οποία θα επέτρεπε την ακύρωση ή τροποποίηση του προσδιορισμού του φόρου με διοικητική διαδικασία. Η ΔΕΔ έλαβε υπόψη τις αντιφάσεις ανάμεσα στο αρχικό αίτημα και τους μεταγενέστερους ισχυρισμούς, τη μη προσκόμιση του επικαλούμενου πληρεξουσίου και την ασάφεια σχετικά με τους δικαιούχους του λογαριασμού από τον οποίο μεταφέρθηκαν τα χρήματα. Τα στοιχεία αυτά δεν επέτρεπαν να θεωρηθεί αυταπόδεικτο ότι δεν υπήρξε δωρεά.
Απορρίφθηκε η προσφυγή

Η ενδικοφανής προσφυγή απορρίφθηκε και επικυρώθηκε η απάντηση της ΔΟΥ Καλαμάτας. Η οριστική φορολογική υποχρέωση διαμορφώθηκε σε 20.720,40 ευρώ. Η απόφαση έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία, επειδή δείχνει ότι η πραγματοποίηση τραπεζικής μεταφοράς χωρίς αντάλλαγμα μπορεί να δημιουργήσει άμεσα φόρο δωρεάς, ακόμα και αν τα χρήματα επιστραφούν λίγες ώρες αργότερα. Για να ανατραπεί η φορολογική επιβάρυνση λόγω ουσιώδους πλάνης, δεν αρκεί αίτηση στη ΔΟΥ ή επίκληση λάθους· απαιτείται δικαστική ακύρωση της σχετικής πράξης. Παράλληλα, υπενθυμίζει την ανάγκη προηγούμενης φορολογικής και νομικής ενημέρωσης πριν από την εκτέλεση σημαντικών χρηματικών μεταφορών μεταξύ προσώπων χωρίς συγγενικό δεσμό.




Πηγή