Ενας νομικός γρίφος, η επίλυση του οποίου είναι απίθανο να επιτευχθεί πλήρως μέσα στους πρώτους μήνες του φθινοπώρου – όταν και αρχίζει το νέο ακαδημαϊκό εξάμηνο –, ακολουθεί πλέον τη λειτουργία των περίφημων μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών ΑΕΙ στη χώρα.
Και ναι μεν υπουργείο Παιδείας και Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης της χώρας (ΕΘΑΑΕ) τρέχουν τώρα για τη διαδικαστική «θεραπεία» του προβλήματος που προέκυψε μετά την ακύρωση από τους δικαστές του Συμβουλίου της Επικρατείας των πράξεων αδειοδότησης τριών Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) που λειτούργησαν πέρυσι, αλλά το δεδομένο παραμένει ένα: τα πρώτα μαθήματα, τα εξάμηνα και οι παραδόσεις τους βρίσκονται σε έναν νομικό κυκεώνα, τα προγράμματα σπουδών τους είναι βασισμένα σε κριτήρια χωρίς ισχύ και τα κτίριά τους σε κάποιες περιπτώσεις παραμένουν ακόμη και σήμερα μη ελεγμένα. Ενώ σε ένα ίδρυμα που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη συμμετείχε στην επιτροπή κρίσης του πρώην απόφοιτος του ιδιωτικού σχολείου που το ίδρυσε και δωρήτριά του.
Το υπουργείο Παιδείας απαντά ότι θα προστατεύσει τον χρόνο φοίτησης που προηγήθηκε στα νέα ιδρύματα, με πηγές του να δηλώνουν στο «Βήμα» ότι όλα θα λυθούν μέχρι τα μέσα Σεπτέμβρη: «Οι θεσμικές λύσεις προχωρούν ήδη, ενώ κάθε πρόσθετο νομικό εργαλείο παραμένει διαθέσιμο, εφόσον χρειαστεί, πάντοτε με πλήρη σεβασμό στις αποφάσεις του ΣτΕ και στις αρχές της ασφάλειας δικαίου και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης». Κάποιοι μάλιστα τις προηγούμενες ημέρες μιλούσαν για την ακραία νομική φόρμουλα του να πιστωθούν μαθήματα στους περυσινούς φοιτητές και φοιτήτριες με εξέτασή τους χωρίς παρακολούθηση.
Βέβαια, εάν για άλλη μία φορά επιλεγούν βιαστικές λύσεις και νομικές ακροβασίες, είναι προφανές ότι η πολιτεία δεν θα έχει πάρει το μάθημά της και οι ίδιες σκηνές που βλέπουμε σήμερα μπορούν να επαναληφθούν την επόμενη χρονιά με νέες προσφυγές και δικαστικές διαμάχες.
Τι προηγήθηκε
Στο αλαλούμ που δημιουργήθηκε εμπλέκονται 700 νέοι και νέες που έσπευσαν πέρυσι να γραφτούν στα νέα μη κρατικά ιδρύματα, θύματα βέβαια μιας πρόχειρης και βιαστικής διαδικασίας που εξελίχθηκε μέσα σε λίγους μήνες το καλοκαίρι του 2025 προκειμένου να τηρηθούν προθεσμίες και πιθανώς πολιτικές υποσχέσεις.
Τη βασική ευθύνη φαίνεται ότι έχει η διοίκηση της ΕΘΑΑΕ και ο πρόεδρός της Περικλής Μήτκας, που αναμένεται τις επόμενες ημέρες να αντιμετωπίσει δύσκολες συνεδριάσεις, καταγγελίες για παρατυπίες στη σύνθεση της επιτροπής που έκρινε το νέο ίδρυμα που αδειοδοτήθηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Θεσσαλονίκη, και πιθανά (επίμονα) αιτήματα για παραίτησή του.
«Οι αποφάσεις του ΣτΕ πρέπει να αποτελέσουν αφορμή για προσεκτική μελέτη του κανονιστικού πλαισίου των προγραμμάτων σπουδών των νέων ΝΠΠΕ» σχολιάζει μιλώντας στο «Βήμα» ο καθηγητής Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Παναγιώτης Λαζαράτος, που πρόσβαλε τη διαδικασία αδειοδότησής τους ενώπιον του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου της χώρας. «Με αθρόες πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών, δίχως πραγματικούς ελέγχους και δίχως ουσιαστική μέριμνα ο νέος θεσμός είναι καταδικασμένος στην προοδευτική απαξίωση. Αυτό δεν μπορεί σε καμία σύγχρονη πολιτεία να το εύχεται κανείς».
Το ερώτημα που παραμένει είναι τι γίνεται με την έναρξη της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς. Κατ’ αρχήν απαιτείται αδειοδότηση των μη κρατικών πανεπιστημίων από την αρχή με νέα κριτήρια και κτιριολογικούς ελέγχους. «Για να θεραπευτούν τα κρίσιμα ζητήματα που θέτουν οι πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ, θα χρειαστούν σύνθετες διοικητικές ενέργειες αλλά και προφανώς πραγματική συμμόρφωση των ΝΠΠΕ με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο» λέει σχετικά στο «Βήμα» ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Αντώνης Καραμπατζός. «Για να γίνουν όλα προσεκτικά και σωστά, μάλλον θα απαιτηθεί αρκετός χρόνος».
Κάμψη εγγραφών
Οι εξελίξεις των προηγούμενων ημερών φαίνεται ότι έχουν προκαλέσει ήδη, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, κάμψη των εγγραφών και του ενδιαφέροντος των υποψηφίων για τα νέα ιδρύματα, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται ένας ακόμη θεαματικός κύκλος προσφυγών στη Δικαιοσύνη από ενδιαφερόμενους για το θέμα.
Να μην ξεχνάμε δε ότι φέτος έλαβαν άδειες αδειοδότησης ακόμη επτά υποψήφια μη κρατικά ιδρύματα, που φυσικά θα πρέπει να λειτουργήσουν μόνο αφού διορθωθούν οι βαριές αστοχίες στην περυσινή εφαρμογή του σχετικού νόμου. Από τα πρώτα ιδρύματα που αδειοδοτήθηκαν πέρυσι και ακυρώθηκε η άδειά τους εξαιρείται το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, η άδεια λειτουργίας του οποίου δεν προσβλήθηκε στο ΣτΕ, ωστόσο ακολούθησαν εκ των υστέρων διαμαρτυρίες στο υπουργείο Παιδείας και την ΕΘΑΑΕ από τους ανταγωνιστές του, που είδαν τις άδειές τους να ακυρώνονται.
Η απόφαση του ΣτΕ
Τι προέκυψε από την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ;
Οι άδειες δόθηκαν με τα κτίρια στα σχέδια. Ο αρμόδιος για τα κτιριολογικά των νέων ιδρυμάτων είναι ο Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΕΟΠΠΕΠ). Ωστόσο παρέλειψε, όπως αναφέρουν οι δικαστές του ΣτΕ, «να διαπιστώσει αμελλητί και, πάντως, μέχρι τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, τη συμμόρφωση του παραρτήματος στις παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει ο ΕΟΠΠΕΠ, κατόπιν επιτόπιου ελέγχου, και αφορούσαν τη διενέργεια κτιριολογικών προσαρμογών και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων, με αποτέλεσμα να μη βεβαιώνεται η συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων χορήγησης της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας». Τι σημαίνει αυτό; Δεν έγιναν κτιριολογικοί έλεγχοι πριν από την αδειοδότηση των ιδρυμάτων αλλά αφέθηκαν για μετά από αυτή.
Τα προγράμματα σπουδών είναι άκυρα. Οπως λένε οι δικαστές του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου,τα περιγράμματα σπουδών δεν είναι νόμιμα, «αφενός λόγω της ακύρωσης της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων ΝΠΠΕ και, αφετέρου, διότι τα στοιχεία που περιέχονται στο Παράρτημα της 48136/17.12.2024 απόφασης της ΕΘΑΑΕ, με βάση τα οποία έλαβε χώρα η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, δεν συνιστούν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, προς τα οποία οφείλουν να συμμορφώνονται τα προγράμματα σπουδών των ΝΠΠΕ». Τα κριτήρια της ΕΘΑΑΕ έτσι (βαρύ ατόπημα εδώ των μελών της Αρχής) δεν εγγυώνται την ποιότητα των σπουδών.
Σκανδαλώδης σύγκρουση συμφερόντων. Σε μια περίπτωση, μέλος της επιτροπής αδειοδότησης υποψήφιου μη κρατικού πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη ήταν και απόφοιτη και δωρήτριά του. Οπως αναφέρουν εδώ οι δικαστές του ΣτΕ, ακυρώνεται άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ «διότι είχε ως έρεισμα μη νόμιμη σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ, η οποία διαμορφώθηκε κατόπιν έκθεσης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ), μέλος της οποίας είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, η οποία μπορούσε να προκαλέσει υπόνοια μεροληψίας, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας».
Τι αλλάζει μετά την α
Τι λέει το υπουργείο
Οπως απαντάει το υπουργείο Παιδείας στα ερωτήματα του «Βήματος», ο ΕΟΠΠΕΠ ολοκληρώνει τη διαδικασία οριστικής διαπίστωσης της κτιριολογικής συμμόρφωσης για τα ιδρύματα Keele και York και επανεξετάζει και την περίπτωση του Anatolia, με στόχο οι νέες γνώμες να διαβιβαστούν στο υπουργείο έως τις 30 Αυγούστου. Παράλληλα, για το Anatolia δρομολογήθηκε νέα τριμελής επιτροπή αξιολόγησης, με νέα σύνθεση και στόχο τον επιτόπιο έλεγχο. Στόχος είναι οι νέες άδειες να έχουν εκδοθεί έως τις 15 Σεπτεμβρίου.
Για την κανονιστική θεραπεία του προβλήματος η αρμόδια ΕΘΑΑΕ επεξεργάζεται νέο πρότυπο πιστοποίησης, με ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια και ελέγξιμους δείκτες. Η οριστικοποίησή του αναμένεται έως τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Ο τρίτος άξονας αφορά την επαναπιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών των Keele, York και Anatolia. Ταυτόχρονα, τα επτά νέα αδειοδοτημένα ΝΠΠΕ θα επικαιροποιήσουν τους φακέλους τους βάσει του νέου προτύπου. Η κρίσιμη αυτή διαδικασία σχεδιάζεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου για τα τέσσερα ιδρύματα και στα τέλη Οκτωβρίου για τα επτά που αδειοδοτήθηκαν φέτος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου