Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι πιστωτικές κάρτες, οι χρεωστικές κάρτες και τα κινητά τηλέφωνα έχουν εκτοπίσει τα μετρητά, με τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα να χρησιμοποιούνται όλο και λιγότερο, καθώς το φυσικό χρήμα δίνει τη θέση του στο ψηφιακό.
Ωστόσο η ανησυχία για τον πόλεμο, τις πυρκαγιές και τις κυβερνοεπιθέσεις οδηγεί σε αύξηση των αποθεμάτων μετρητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αξία των τραπεζογραμματίων σε κυκλοφορία αυξάνεται από 1 δισ. ευρώ το 2016 σε 1,6 δισ. ευρώ το 2026, καθώς συνιστάται στον κόσμο να διατηρεί αποθέματα μετρητών.
Παράλληλα, σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), το μέσο ποσό μετρητών που διατηρούν οι άνθρωποι στα πορτοφόλια τους στην ευρωζώνη είναι 59 ευρώ. Το ποσό αυτό ποικίλλει σημαντικά από 35 ευρώ στην Ολλανδία έως 82 ευρώ στο Λουξεμβούργο, ενώ στην Ελλάδα, κυμαίνεται στα 70 ευρώ.
Πόλεμος, κυβερνοεπιθέσεις και πυρκαγιές καθορίζουν τα μετρητά
Ο αριθμός των τραπεζογραμματίων που βρίσκονται σε κυκλοφορία στην ΕΕ αυξάνεται παρά τη διαδεδομένη χρήση των πληρωμών μέσω smartphone, όπως δείχνουν νέα στοιχεία, με τις πυρκαγιές που μαίνονται σε περιοχές της Ευρώπης να τροφοδοτούν τη ζήτηση για ένα αποθεματικό μετρητών για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Ενώ τα μετρητά παίζουν δευτερεύοντα ρόλο σε σχέση με τις ανέπαφες πληρωμές σε πολλές πόλεις της Ευρώπης, το ποσό που βρίσκεται σε κυκλοφορία στην πραγματικότητα αυξάνεται, δήλωσε σύμφωνα με τον Guardian ο Philip Lane, επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), στο συνέδριο του θερινού σχολείου MacGill στην Ιρλανδία.
Η αύξηση της χρήσης μετρητών συνδέεται με την ανησυχία για τους πολέμους και τις επιπτώσεις των κυβερνοεπιθέσεων στα συστήματα ηλεκτρονικών και ανέπαφων πληρωμών, σύμφωνα με τους ειδικούς.
«Το συνολικό απόθεμα τραπεζογραμματίων συνεχίζει να αυξάνεται. Στις συναλλαγές, [ο αριθμός των τραπεζογραμματίων] μειώνεται, αλλά όσον αφορά το απόθεμα [αυξάνεται]», δήλωσε ο Lane.
Πέρυσι, η Marks & Spencer στο Ηνωμένο Βασίλειο υπέστη μια παρατεταμένη κυβερνοεπίθεση, η οποία εμπόδισε την αλυσίδα λιανικής να δέχεται ηλεκτρονικές παραγγελίες για εβδομάδες.
Το 2025, συνιστάται στους κατοίκους της ΕΕ να αποθηκεύσουν επαρκή ποσότητα τροφίμων, νερού και ειδών πρώτης ανάγκης για 72 ώρες, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, όπως οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τη Γαλλία και την Ισπανία αυτό το καλοκαίρι, πλημμύρες ή καταιγίδες, καθώς και πιθανές κυβερνοεπιθέσεις ή άλλα εχθρικά συμβάντα.
Τα μετρητά στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τη νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το 99% των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων δέχεται χαρτονομίσματα και κέρματα, ποσοστό που φέρνει την Ελλάδα μαζί με την Ιταλία στην κορυφή της Ευρωζώνης.
Ακόμη υψηλότερη είναι η αποδοχή στο ελληνικό λιανεμπόριο, όπου φτάνει το 100%, όπως συμβαίνει και στη Σλοβενία.
Σε επίπεδο Ευρωζώνης, το 92% των επιχειρήσεων που διαθέτουν φυσικά σημεία πώλησης εξακολουθεί να δέχεται μετρητά, έναντι 90% το 2024. Η εξέλιξη δείχνει ότι η σταδιακή υποχώρηση των μετρητών, που είχε επιταχυνθεί κατά την περίοδο της πανδημίας, έχει τουλάχιστον προς το παρόν ανακοπεί.
Τα ποσοστά της έρευνας αφορούν τη δυνατότητα πληρωμής που παρέχουν οι επιχειρήσεις και όχι το μέσο που επιλέγουν τελικά οι ίδιοι οι καταναλωτές στις καθημερινές συναλλαγές τους.
Όσον αφορά την αξία, το μερίδιο των μετρητών στη ζώνη του ευρώ ήταν 39%, με κυμαινόμενο από 17% στην Ολλανδία έως 59% στη Λιθουανία.
Υψηλή εξάρτηση από μετρητά, με περισσότερο από το 50% των συνολικών δαπανών να πραγματοποιούνται σε μετρητά, παρατηρείται όχι μόνο στη Λιθουανία, αλλά και στη Σλοβακία (56%), τη Σλοβενία (56%), την Αυστρία (56%), τη Μάλτα (54%) και την Κροατία (51%).
Η Ιταλία (49%), η Πορτογαλία (47%), η Ισπανία (45%), η Ιρλανδία (44%), η Κύπρος (43%) και η Ελλάδα (42%) εμπίπτουν στο μεσαίο εύρος εξάρτησης από μετρητά βάσει αξίας.
Πόσα χαρτονομίσματα κυκλοφορούν
Τα νοικοκυριά ενθαρρύνθηκαν να διαθέτουν ένα πακέτο έκτακτης ανάγκης που να περιλαμβάνει εμφιαλωμένο νερό, τρανζίστορ ραδιόφωνο, κονσερβοποιημένα τρόφιμα και, κυρίως, μετρητά.
Στοιχεία της ΕΚΤ, η οποία παρακολουθεί τον αριθμό των τραπεζογραμματίων σε κυκλοφορία από το 2002, δείχνουν ότι ο αριθμός τους αυξήθηκε από περίπου 1 δισ. ευρώ το 2016 σε 1,6 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026.
Περισσότερα από 31 εκατομμύρια τραπεζογραμμάτια βρίσκονται σε κυκλοφορία, σε σύγκριση με τα 24 εκατομμύρια λίγο πριν από την πανδημία το 2019, με το τραπεζογραμμάτιο των 50 ευρώ να είναι το πιο δημοφιλές το 2025, ακολουθούμενο από αυτό των 100 ευρώ.
Ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Αυστρία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Σουηδία και οι Κάτω Χώρες, έχουν ήδη συστήσει στους πολίτες να διατηρούν μεταξύ 70 και 100 ευρώ ανά νοικοκυριό, ποσό επαρκές για την κάλυψη βασικών αναγκών για 72 ώρες σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας των διαδικτυακών και κινητών εφαρμογών.
Γιατί είναι απαραίτητη η χρήση μετρητών
Η Olive McCarthy, καθηγήτρια στο University College Cork με ειδίκευση στη χρηματοοικονομική ένταξη, δήλωσε ότι η συνεχής χρήση μετρητών είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνία.
«Αν και η συμβουλή να διατηρούμε μετρητά για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης είναι σωστή και μας υπενθυμίζει να είμαστε όλοι προετοιμασμένοι όταν τα ψηφιακά συστήματα μας απογοητεύουν, είναι απαραίτητο τα μετρητά να μην θεωρούνται απλώς ως εφεδρικό μέτρο. Αν σταματήσουμε να τα χρησιμοποιούμε όταν δεν υπάρχει κρίση, ίσως να μην είναι εύκολο να τα χρησιμοποιήσουμε όταν προκύψει κρίση».
Η ΕΚΤ αναφέρει ότι τα μετρητά αποτελούν κρίσιμο στοιχείο της «εθνικής ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων», χαρακτηρίζοντας ως «παράδοξο» το γεγονός ότι η χρήση τους για καθημερινές αγορές μειώνεται, ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται ο αριθμός των ατόμων που διατηρούν τραπεζογραμμάτια.
Ο κ. Lane αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη θέσπισης νομοθεσίας που θα διασφαλίζει ότι τα δίκτυα ΑΤΜ θα εξακολουθήσουν να αποτελούν χαρακτηριστικό κάθε κεντρικής οδού σε ολόκληρη την ΕΕ.
«Ορισμένοι καταναλωτές προτιμούν την ιδιωτικότητα και την ευκολία που προσφέρουν τα μετρητά.
Παρατηρούμε επίσης ότι γίνεται όλο και περισσότερη συζήτηση σχετικά με τη σημασία των μετρητών σε περίπτωση κρίσης», δήλωσε η McCarthy, επισημαίνοντας το γεγονός ότι τα μετρητά είναι «χωρίς αποκλεισμούς», καθώς είναι διαθέσιμα σε ηλικιωμένους και ευάλωτους πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, οι οποίοι ενδέχεται να εξαρτώνται από τα μετρητά εάν ο σύντροφός τους ελέγχει τις δαπάνες τους.
Πρόκειται επίσης για ένα εξαιρετικό εργαλείο που βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν χρηματοοικονομική παιδεία και να μάθουν να διαχειρίζονται τον προϋπολογισμό τους, πρόσθεσε.
ΠΗΓΗ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου