Τ α ATM, όπως τα γνωρίζαμε για δεκαετίες, φαίνεται πως περνούν σταδιακά σε μια νέα εποχή. Οι τράπεζες περιορίζουν το δίκτυό τους, καθώς η λειτουργία κάθε μηχανήματος έχει σημαντικό κόστος, την ώρα που όλο και περισσότερες
Στην Ελλάδα, ο αριθμός των τραπεζικών ATM μειώθηκε κατά 9% μέσα στο 2025, φτάνοντας τα 5.625, από 6.167 που ήταν το 2024.
Η τάση, όμως, δεν αφορά μόνο τη χώρα μας. Σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, το δίκτυο ATM συρρικνώνεται σταθερά. Σήμερα λειτουργούν περίπου 248.900 μηχανήματα, ενώ το 2018 ξεπερνούσαν τα 300.000.
Γιατί οι τράπεζες μειώνουν τα ATM
Η λειτουργία ενός ATM δεν είναι δωρεάν για τις τράπεζες. Κάθε μηχάνημα χρειάζεται συντήρηση, τεχνικές αναβαθμίσεις και συνεχή ανεφοδιασμό με μετρητά, ενώ απαιτείται και υποστήριξη για την ασφαλή λειτουργία του.
Την ίδια στιγμή, οι πελάτες χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο το κινητό τους για πληρωμές, μεταφορές χρημάτων και άλλες τραπεζικές συναλλαγές.
Έτσι, για τις τράπεζες, η διατήρηση ενός μεγάλου δικτύου μηχανημάτων γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη οικονομικά.
Η λύση των κοινών ATM
Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι τράπεζες επιχειρούν να αντιμετωπίσουν το κόστος δημιουργώντας κοινά δίκτυα ATM.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Πορτογαλία, όπου το δίκτυο Multibanco λειτουργεί από το 1985 υπό τη SIBS και διαθέτει περίπου 13.000 μηχανήματα. Οι πολίτες μπορούν να κάνουν αναλήψεις, να πληρώνουν λογαριασμούς και να πραγματοποιούν μεταφορές χρημάτων χωρίς χρέωση, ανεξάρτητα από την τράπεζα που έχει εκδώσει την κάρτα τους. Η SIBS λαμβάνει μικρή προμήθεια από την τράπεζα που εξέδωσε την κάρτα για την εκκαθάριση κάθε συναλλαγής.
Παρόμοιο μοντέλο έχει αρχίσει να εφαρμόζεται και στη Γαλλία. Οι Société Générale, BNP Paribas, CIC και Crédit Mutuel δημιούργησαν την Cash Services για την κοινή λειτουργία των ATM τους. Τα νέα μηχανήματα μπορούν να προσφέρουν περισσότερες υπηρεσίες, περιορίζοντας την ανάγκη επίσκεψης των πελατών στα τραπεζικά καταστήματα. Την ίδια στιγμή, όμως, το γαλλικό δίκτυο συνεχίζει να μειώνεται. Στα τέλη του 2025 υπήρχαν 40.804 ATM, έναντι 42.573 το 2024 και 52.697 το 2018.
Η ιδέα της δημιουργίας ενός κοινού δικτύου ATM έχει συζητηθεί και στην Ελλάδα, χωρίς μέχρι στιγμής να προχωρήσει. Το θέμα τέθηκε πιο έντονα το 2025, μετά την κατάργηση των χρεώσεων για αναλήψεις από ATM άλλων τραπεζών και την επιβολή πλαφόν 1,50 ευρώ ανά συναλλαγή στα μηχανήματα ιδιωτικών εταιρειών. Ωστόσο, δύο συστημικές τράπεζες δεν συμφώνησαν με το σχέδιο.
Οι συγκεκριμένες τράπεζες έχουν επενδύσει στην ανάπτυξη των δικών τους δικτύων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η τραπεζική παρουσία είναι περιορισμένη και ένα ATM μπορεί να αποτελεί το μοναδικό σημείο εξυπηρέτησης των κατοίκων. Ένα κοινό δίκτυο, παράλληλα, θα περιόριζε την ξεχωριστή παρουσία και προβολή κάθε τράπεζας.
Τι κάνει κάθε τράπεζα με τα ATM της
Οι επιλογές των τραπεζών στην Ελλάδα δεν είναι ίδιες.
Η Πειραιώς έχει πουλήσει περισσότερα από 800 ATM εκτός καταστημάτων στην Printec, η οποία διαχειρίζεται το δίκτυο Cashflex. Λόγω της μετοχικής σχέσης μεταξύ των δύο πλευρών, δεν μπορούν να επιβληθούν χρεώσεις στις συγκεκριμένες συναλλαγές.
Η CrediaBank έχει μεταβιβάσει το σύνολο των ATM της στη Euronet. Οι πελάτες της μπορούν να τα χρησιμοποιούν χωρίς προμήθεια, ενώ οι κάτοχοι καρτών άλλων τραπεζών χρεώνονται.
Η Alpha Bank εξετάζει την πώληση των ATM που βρίσκονται εκτός των καταστημάτων της.
Στον αντίποδα, η Εθνική Τράπεζα προχωρά στην αναβάθμιση του λογισμικού περίπου 700 ATM, ώστε να μπορούν να προσφέρουν περισσότερες υπηρεσίες.
Η Eurobank, από την πλευρά της, έχει δηλώσει ότι δεν σχεδιάζει να μειώσει το δίκτυό της.
Πόσα ATM υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα
Τα τραπεζικά ATM μειώθηκαν κατά 9% το 2025, από 6.167 σε 5.625 μηχανήματα, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών.
Αν προστεθούν περίπου 70 ATM συνεταιριστικών τραπεζών και περίπου 3.500 μηχανήματα ιδιωτικών εταιρειών, όπως οι Euronet, Cashzone και Cashflex, ο συνολικός αριθμός των ATM στην Ελλάδα ξεπερνά τα 9.000.
Παρά την κατάργηση των χρεώσεων για αναλήψεις από ATM άλλης τράπεζας, οι συνήθειες των πελατών δεν φαίνεται να έχουν αλλάξει σημαντικά. Σύμφωνα με στοιχεία της ΔΙΑΣ, οι συγκεκριμένες συναλλαγές αποτελούν μόλις το 4% του συνόλου.
Το mobile banking αλλάζει τα δεδομένα
Η μεγαλύτερη αλλαγή φαίνεται να έρχεται από τη χρήση του mobile και web banking.
Μεταφορές χρημάτων, πληρωμές λογαριασμών και πολλές ακόμη τραπεζικές εργασίες γίνονται πλέον από το κινητό, χωρίς ο πελάτης να χρειάζεται να επισκεφθεί κατάστημα ή ATM.
Η εξάπλωση των ψηφιακών συναλλαγών, σε συνδυασμό με το κλείσιμο τραπεζικών καταστημάτων τα προηγούμενα χρόνια, έχει συμβάλει στη σταδιακή αλλαγή του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούμε τις τράπεζες.
Ωστόσο, τα μετρητά εξακολουθούν να έχουν σημαντική θέση στην οικονομία και η ανάγκη πρόσβασης σε ATM παραμένει για μεγάλο μέρος των πολιτών.
Έτσι, το ερώτημα πλέον δεν είναι αν τα ATM θα εξαφανιστούν από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά πόσα θα παραμείνουν, πού θα βρίσκονται και ποιος θα τα διαχειρίζεται.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου