Πόσο ασφαλή είναι τα τρόφιμα που φτάνουν στο πιάτο μας; Οι ειδικοί απαντούν

 

Πόσο ασφαλή είναι σήμερα τα τρόφιμα;

Οι έλεγχοι είναι συστηματικοί, η νομοθεσία πιο αυστηρή και οι επιχειρήσεις τροφίμων έχουν αναπτύξει μεγαλύτερη κουλτούρα συμμόρφωσης. Η συντριπτική πλειονότητα των τροφίμων που φτάνει σήμερα στον καταναλωτή θεωρείται ασφαλής και ποιοτική. Παρ’ όλα αυτά, δεν εφησυχάζουμε. Οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, το ηλεκτρονικό εμπόριο τροφίμων και τα περιστατικά νοθείας απαιτούν συνεχή επαγρύπνηση. Η εμπιστοσύνη του καταναλωτή δεν θεωρείται δεδομένη, αλλά κερδίζεται καθημερινά.
Τι ισχύει σήμερα για τα γενετικά τροποποιημένα;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει από τα αυστηρότερα ρυθμιστικά πλαίσια παγκοσμίως για τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Ωστόσο, τα επόμενα χρόνια ενδέχεται να δούμε σταδιακή χαλάρωση (όχι όμως πλήρη απελευθέρωση της αγοράς) λόγω της κλιματικής κρίσης, της ανάγκης ενίσχυσης της αγροτικής παραγωγής και των διεθνών εμπορικών πιέσεων. Παράλληλα, όμως, στην Ευρώπη παραμένει έντονη η κοινωνική επιφύλαξη απέναντι στα μεταλλαγμένα, ιδιαίτερα σε θέματα διαφάνειας, πατεντών σπόρων και δικαιώματος επιλογής του καταναλωτή.
Βιολογικά ή συμβατικά;

Τα βιολογικά προϊόντα συνήθως περιέχουν λιγότερα υπολείμματα φυτοφαρμάκων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περισσότερες αντιοξειδωτικές ουσίες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν σαφή επιστημονικά δεδομένα ότι από μόνα τους οδηγούν σε θεαματικά καλύτερη υγεία. Η δυσπιστία πολλών καταναλωτών οφείλεται κυρίως στο υψηλό κόστος, στις υπερβολές του μάρκετινγκ αλλά και σε περιστατικά παραπλανητικής επισήμανσης που κατά καιρούς βλέπουν τη δημοσιότητα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα ισχύει αυστηρό πλαίσιο πιστοποίησης και ελέγχων, αν και περιστατικά απάτης εξακολουθούν να εμφανίζονται.
Τι κρέας να προτιμάμε;
Με μεγαλύτερη συχνότητα

Ψάρια, ιδιαίτερα τα λιπαρά.


Έχουν σημαντικά καρδιαγγειακά οφέλη χάρη στα ω3 λιπαρά οξέα

Λευκά άπαχα κρέατα, όπως πουλερικά
Με μικρότερη συχνότητα

Κόκκινο κρέας

Παρέχει υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεΐνες, σίδηρο και βιταμίνη Β12, αλλά χρειάζεται μέτρο και πάντα να αφαιρείται το ορατό λίπος.
Αποφεύγουμε

Επεξεργασμένα κρέατα, όπως αλλαντικά, λουκάνικα και μπέικον

Η υψηλή κατανάλωση έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνου. Συγκεκριμένα, τα αλλαντικά έχουν ταξινομηθεί από το IARC (International Agency for Research on Cancer) ως «καρκινογόνα για τον άνθρωπο».
Οι εμπορικές συμφωνίες απειλούν την ποιότητα των τροφίμων;

Συμφωνίες όπως αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Mercosur μπορούν να ενισχύσουν το εμπόριο και να μειώσουν το κόστος ορισμένων προϊόντων, αλλά δημιουργούν και εύλογες ανησυχίες για το κατά πόσο οι όροι παραγωγής στις τρίτες χώρες είναι αντίστοιχοι με τα αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα, τόσο σε θέματα ασφάλειας όσο και σε περιβαλλοντικές και εργασιακές πρακτικές. Η ανησυχία πολλών ευρωπαϊκών χωρών και παραγωγών σχετίζεται ακριβώς με αυτό: ότι μπορεί να δημιουργηθεί αθέμιτος ανταγωνισμός για τους Ευρωπαίους αγρότες, αν λειτουργούν με πολύ αυστηρότερους κανόνες και υψηλότερο κόστος παραγωγής. Παρότι το επίπεδο ελέγχου στην Ευρώπη παραμένει υψηλό, απαιτείται συνεχής ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, μεγαλύτερη διαφάνεια στην προέλευση των προϊόντων και καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών.

*Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γαστρονόμος, τεύχος 246.

*Ο Αντώνης Ζαμπέλας είναι πρόεδρος του ΕΦΕΤ

ΠΗΓΗ