Εταιρείες που άλλαζαν, διαδοχικά, ΑΦΜ, διαχειριστές που εμφανίζονταν μόνο στα χαρτιά και οφειλές που έμεναν πίσω. Αυτή είναι η εικόνα που περιγράφεται σε συγκεκριμένο σκέλος του διαβιβαστικού της Διεύθυνσης Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος (ΔΕΟΣ) για το κύκλωμα εταιρειών-βιτρινών και «αχυρανθρώπων», το οποίο φέρεται να προκάλεσε ζημία άνω των 206 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο και στα ασφαλιστικά ταμεία.
Σύμφωνα με το διαβιβαστικό, ο Ν.Θ., είτε ως φυσικό πρόσωπο είτε μέσω εταιρείας του, εμφανιζόταν ως αρχικός μισθωτής ή εγγυητής σε 36 δηλώσεις μίσθωσης για εννέα εμπορικά ακίνητα. Στη συνέχεια, μέσω 88 δηλώσεων υπεκμίσθωσης στο TΑXISnet, η λειτουργία των καταστημάτων μεταφερόταν σε μια αλυσίδα 28 διαφορετικών εταιρειών, ετερόρρυθμων και ιδιωτικών κεφαλαιουχικών (ΙΚΕ).
Οι εταιρείες αυτές διοικούνταν τυπικά από πρόσωπα που, σύμφωνα με την έρευνα, ήταν άγνωστα τόσο στους εργαζομένους όσο και στους ιδιοκτήτες των ακινήτων με αποτέλεσμα, όταν συσσώρευαν οφειλές προς την ΑΑΔΕ, τον e-ΕΦΚΑ και προμηθευτές, να οδηγούνται σε εκκαθάριση. Τότε ο Ν.Θ. φέρεται να κατήγγελλε την υπεκμίσθωση και να εισήγαγε στο ίδιο ακίνητο νέα εταιρεία με διαφορετικό ΑΦΜ, διατηρώντας ο ίδιος τον έλεγχο των καταστημάτων. Η μισθοδοσία, σύμφωνα με το διαβιβαστικό, πραγματοποιούνταν αποκλειστικά με μετρητά, μέσω περιφερειακών επιχειρησιακών διευθυντών.
Η υπόθεση αναδεικνύει τις δυσκολίες εντοπισμού τέτοιων πρακτικών, τη στιγμή που πριν από λίγες εβδομάδες, στο επίκεντρο της δημοσιότητας βρέθηκε και η υπόθεση του Φίλιππου Καμπούρη, στην οποία, σύμφωνα με τη δικογραφία, ένα δίκτυο εικονικών εταιρειών φέρεται να προκάλεσε ζημία 5,3 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο, με τη χρήση παρένθετων προσώπων που εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι, ενώ άλλοι φέρεται να είχαν τον πραγματικό έλεγχο των επιχειρήσεων.
Δημιουργώντας έναν «αχυράνθρωπο»
Εναν από τους τρόπους που λειτουργούν τέτοια παράνομα εταιρικά σχήματα περιγράφει ο Ευθύμιος Χρυσοστόμου, αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων και υπεύθυνος του ΓΕΜΗ και Εξυπηρέτησης Επιχειρήσεων. Οπως εξηγεί, το πρόσωπο που κινεί ουσιαστικά την επιχείρηση μπορεί να κρατά το 99% των εταιρικών μεριδίων, αφήνοντας το υπόλοιπο 1% σε κάποιον άλλον, ο οποίος εμφανίζεται ως διαχειριστης της εταιρείας. «Ο ένας είναι ο μεγαλοεπιχειρηματίας και το 1% είναι ο άλλος, που εμφανίζεται ως ο CEO και ο πρόεδρος, και σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ο αχυράνθρωπος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η επιλογή τέτοιων προσώπων δεν είναι τυχαία. Φοροτεχνικός που μίλησε στην «Κ» εξηγεί ότι σε οργανωμένα σχήματα μπορεί να επιλέγονται οικονομικά αδύναμοι άνθρωποι, ακόμη και ηλικιωμένοι ή πρόσωπα με περιορισμένο μορφωτικό επίπεδο. Συνήθως πρόκειται για ανθρώπους που ενδέχεται να δεχθούν έναν τέτοιο ρόλο έναντι μικρού ανταλλάγματος, χωρίς να αντιλαμβάνονται πλήρως τις συνέπειες των εγγράφων που υπογράφουν ή επειδή εξαρτώνται από εκείνους που τους αναθέτουν τη διαχείριση. Η επιλογή δεν είναι τυχαία καθώς βάσει νόμου ο διαχειριστής μπορεί να κληθεί να πληρώσει τις οφειλές της εταιρείας με την προσωπική του περιουσία, ανεξάρτητα από το ποσοστό συμμετοχής του σε αυτή. «Αν οι Αρχές καταλογίσουν ευθύνες για χρέη της εταιρείας σε ανθρώπους με τόσο χαμηλό εισόδημα, τότε καταλαβαίνετε πως θα είναι δύσκολο έως αδύνατο να εισπραχθούν τα οφειλόμενα από τους ίδιους. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι απαλλάσσονται από τις ευθύνες τους επειδή δεν έχουν χρήματα ή επειδή υποστηρίζουν ότι εμφανίζονταν ως διαχειριστές μόνο στα χαρτιά», σημειώνει ο φοροτεχνικός.
Ο ίδιος διευκρινίζει επίσης πως η ύπαρξη οφειλών ή η διαδοχική σύσταση και διακοπή εταιρειών δεν αρκούν από μόνες τους για να στοιχειοθετηθεί παράνομη πρακτική. Για να θεωρηθεί παράνομη δραστηριότητα θα πρέπει να αποδειχθεί πως υπήρξε επαναλαμβανόμενη τοποθέτηση παρένθετων διαχειριστών, μεταφορά της επιχειρηματικής δραστηριότητας σε νέες εταιρείες κ.ά., ενώ οι ίδιοι άνθρωποι εξακολουθούν να διατηρούν τον έλεγχο, την πελατεία και τα έσοδα. «Κρίσιμο είναι να αποδειχθεί ότι υπήρξε συνειδητή μεταφορά περιουσίας ή εσόδων με σκοπό να μείνουν οι οφειλές απλήρωτες», σημειώνει.
Τα όρια των ελέγχων
Πέρα από τον παράνομο τρόπο λειτουργίας αυτών των σχημάτων, ένα ακόμη ερώτημα που αναδεικνύεται είναι κατά πόσο οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να εντοπίζουν εγκαίρως τα πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από τις εταιρείες και να διασταυρώνουν τα στοιχεία τους, τη στιγμή μάλιστα που το απαιτούμενο αρχικό κεφάλαιο για τη σύσταση ανώνυμης εταιρείας (Α.Ε.) είναι τουλάχιστον 25.000 ευρώ, αλλά για μια Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ) το ελάχιστο κεφάλαιο μπορεί να είναι μόλις ένα ευρώ.
Το ζήτημα του ελέγχου κατά τη σύσταση των εταιρειών θέτει ο Στέφανος Γεωργιάδης, πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δράμας. Oπως εξηγεί στην «Κ», πολλές επιχειρήσεις ιδρύονται εξ αποστάσεως, με αποτέλεσμα οι υπηρεσίες ΓΕΜΗ των Επιμελητηρίων να μην έχουν, κατά την άποψή του, άμεση εικόνα των φυσικών προσώπων που βρίσκονται πίσω από κάθε εταιρεία. Αυτό, όπως υποστηρίζει, δυσκολεύει τη διασταύρωση στοιχείων, όπως το εάν ένα πρόσωπο εμφανίζεται ως διαχειριστής σε πολλές διαφορετικές επιχειρήσεις. Επίσης, τονίζει πως θα πρέπει να υπάρχουν κριτήρια για τη διενέργεια ελέγχων, ιδίως όταν ένα φυσικό πρόσωπο συνδέεται με πολλές εταιρείες που έχουν συσσωρεύσει οφειλές. «Δεν έχουν καθοριστεί οι προειδοποιητικές ενδείξεις κινδύνου που να δείχνουν ότι μια εταιρεία έχει συσσωρεύσει πολλά χρέη και ενδεχομένως οδηγείται στο κλείσιμο», αναφέρει.
Σε επιστολή του προς την Κεντρική Ενωση Επιμελητηρίων Ελλάδος, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δράμας δεν ζητά μόνο τη διασύνδεση του ΓΕΜΗ με την ΑΑΔΕ και τον e-ΕΦΚΑ, αλλά προτείνει και τη θέσπιση προληπτικού ελέγχου για τα φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονται ως ιδρυτές ή διαχειριστές σε πολλές εταιρείες, ιδίως όταν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές ή βεβαρημένο φορολογικό ιστορικό. Παράλληλα, ζητά να ενισχυθεί ο ελεγκτικός ρόλος των Επιμελητηρίων, ώστε οι υπηρεσίες ΓΕΜΗ να μην περιορίζονται στη διεκπεραίωση των εγγραφών, αλλά να μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό ύποπτων περιπτώσεων.
Δεν έχουν καθοριστεί οι προειδοποιητικές ενδείξεις κινδύνου που να δείχνουν ότι μια εταιρεία έχει συσσωρεύσει πολλά χρέη και ενδεχομένως οδηγείται στο κλείσιμο.
Στον αθέμιτο ανταγωνισμό που δημιουργείται εις βάρος των συνεπών επιχειρήσεων αναφέρεται ο Γιάννης Βουτσινάς, πρόεδρος της Κεντρικής Eνωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος και του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Πειραιά. Οπως εξηγεί στην «Κ», κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να ιδρύσει επιχείρηση και να ασκήσει εμπορική δραστηριότητα. Ωστόσο, θεωρεί αναγκαία την ύπαρξη μηχανισμών που θα παρακολουθούν τη λειτουργία των επιχειρήσεων και θα εντοπίζουν εγκαίρως περιπτώσεις ανεξέλεγκτης συσσώρευσης χρεών.
Οπως επισημαίνει, οι οφειλές αυτές δεν επιβαρύνουν μόνο τα δημόσια ταμεία, αλλά δημιουργούν και συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος όσων επιχειρήσεων τηρούν τις υποχρεώσεις τους. Χαρακτηριστικά, αναφέρεται σε μικρές επιχειρήσεις, όπως οι φούρνοι, που αναγκάστηκαν να κλείσουν επειδή δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στα έξοδά τους, την ώρα που άλλες, όπως λέει, καταχρώνται τις δυνατότητες που προβλέπει ο νόμος. Για τον ίδιο, απαραίτητη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση του φαινομένου είναι η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων φορέων.
Στην κατεύθυνση της αυστηρότερης εποπτείας των νέων επιχειρήσεων κινείται και η ΑΑΔΕ, η οποία σχεδιάζει πρόσθετους ελέγχους κατά τη διαδικασία έναρξης δραστηριότητας, όταν εντοπίζονται ενδείξεις υψηλού φορολογικού κινδύνου. Oπως έχει αναφέρει ο διοικητής της Αρχής, Γιώργος Πιτσιλής, εξετάζεται η διασταύρωση στοιχείων του ΓΕΜΗ με τα δεδομένα της φορολογικής διοίκησης, αλλά και η δυνατότητα να καλούνται για αυτοπρόσωπη παρουσία όσοι εμφανίζονται ως νόμιμοι εκπρόσωποι εταιρειών, όταν προκύπτουν συγκεκριμένες ενδείξεις κινδύνου.
ΠΗΓΗ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου